Diskou Minis Edikasyon Nasyonal ak Fòmasyon Pwofesyonèl nan okazyon siyati akò ak Akademi Kreyòl Ayisyen an

Publié le 2015-07-13 | Le Nouvelliste

Maten an, evènman sa a pa kòmanse sèlman ak afè lekòl. Se yon evènman ki konsène tout peyi a paske nou nan yon peyi kote anpil moun rekonèt devlòpman l bloke paske gen twòp divizyon (kit se yon pèsepsyon, kit se laverite) ant nèg lavil/nèg andeyò, nèg anwo/nèg anba, Ayisyen anndan/Ayisyen nan dyaspora; e anpil lòt bagay ki fè nou pa mete tèt nou ansanm pou n pale menm langaj e pou nou avanse toutbon. Se vre nan chimen devlòpman ekonomik, nou konnen gen anpil esklizyon. Nan chimen lekòl tou, se pa tout moun ki reyisi paske gen anpil esklizyon. Nan kad sa a, pandan gouvènman an fè edikasyon tounen priyorite l, sa vle di : pou 3 milyon timoun jodi a ki nan sistèm nan, paran yo ap mande ni akademi kreyòl la, ni ministè a pou yo vanse sou tout efò konstitisyon 1987 te konfime lè li di Ayiti gen 2 lang ofisyèl. Tankou anpil espesyalis ak prezidan AKA a sot di li : pou nou aprann pi byen, kit franse, kit tout lòt disiplin, li enpòtan pou nou metrize lang manman nou. Jodi a, jou siyati pwotokòl akò ant Akademi Kreyòl Ayisyen ak Ministè Edikasyon Nasyonal, se yon gran jou, yon gwo dat nan istwa lang ak edikasyon nan peyi d Ayiti. Janvye 1979 – Jiyè 2015 jan prezidan an sot di l talè a, 36 lane edmi depi yon ayisyen, yon gran edikatè ki te genyen anpil kouraj te pran desizyon ki te petèt menm koute l pos li pou lang kreyòl la, lang matènèl 99% Ayisyen rantre nan ansèyman. E, jodi a pou mwen, se yon gwo lonè pou m kanpe nan Sal ki pote non gran sitwayen sa a ki se Joseph C. BERNARD pou mwen siyen yon akò ak Akademi Kreyòl Ayisyen an e pou m kapab poze yon zak ki pral ranfòse non sèlman travay Joseph C. BERNARD te kòmanse a, men ki pral ranfòse sistèm edikatif la. Medam, Mesye Nan mwa septanm 2014, MENFP lanse refòm kourikoulòm yo nan lide pou mete edikasyon ann Ayiti sou bon chemen. Aktivite ansèyman mache ak kominikasyon. Kominikasyon vle di konpreyansyon. Konpreyansyon plis aplikasyon mennen reyisit. Ki fè, ansèyman san reyisit, se pa ansèyman, se lajan jete, lajan jete ni pou paran yo, ni bò kote gouvènman an ak tout moun k ap fè efò pou chanje edikasyon ann Ayiti. Si nou pa fè edikasyon ki bay reyisit, se yon egzèsis ki nil, ki san rezilta, ki p ap pote travay e travay bon kalite pou jèn yo. Anpil efò pèdi poutèt elèv yo manke konprann. Gen elèv ki rate vokasyon yo poutèt yo bloke akoz move kalite ansèyman 2 lang ofisyèl yo, poutèt lang yo pa anseye jan yo ta dwe anseye. E Anpil espesyalis rekonèt : si yon timoun pa metrize lang matènèl li, li pa sou chimen pou l kapab gen anpil konesans. An gwo, anpil elèv pèdi chans pou yo devlope konesans yo toutbon paske yo pa metrize lang kreyòl la. Jodi a, sou chimen refòm kourikoulòm, MENFP pran koub amenajman lengwistik la pou tout pitit peyi a genyen menm chans, menm opòtinite pou yo reyisi lavi yo. Se yon travay n ap amòse e ki dwe kontinye jouk sistèm edikasyon an vin modènize nèt, jouk li rive pran wout lasyans lengwistik trase nan kesyon aprantisaj lang. De (2) lang ofisyèl nou yo mande pou nou trete yo menm fason pou peyi a kapab genyen toutbon yon lòt kalite sitwayen, youn pale ak lòt kèlkeswa kote yo ye nan peyi d Ayiti. Nan demach amenajman lang yo, ak konkou AKA, plis komisyon refòm kourikoulòm nan, MENFP ap gen pou li chita sou fason pou lang ofisyèl yo sèvi nan sistèm nan ak nan Ministè a limenm e nan rès peyi a, jan nou sot tande l la, jan konstitisyon peyi a mande l tou. Ki fè, siyati akò sa a jodi a se yon kòmansman, men an menm tan, nou rekonèt tout efò ki te kòmanse fèt depi 1979, pase pran manman lwa peyi a nan lane 1987, epi rive nan efò tout moun ki te vini anvan mwen yo, pou nou kapab fè peyi a gen yon lòt kalite lekòl pou tout timoun. Se wout sa a nou pran maten an. Se mesaj sa nou genyen pou peyi a e se okazyon pou nou di yon lòt fwa ankò : nou wè ki mirak nou ka fè lè gen tèt kole, lè se pa ministè a sèlman, lè ministè a chache konkou tout moun. E jodi a non sèlman ministè a, manm akademi Kreyòl la e lè n gade tout enstitisyon, tout fanm vanyan avèk gason vanyan ki patisipe nan Akademi Kreyòl la, nou gen lespwa, fwa sa a toutbon kreyòl la ap monte tab e nou pral fè efò pou nou estandadize, nòmalize epi nou pral fè sa lasyans mande pou li kapab sèvi toutbon tankou tout lòt lang nan peyi d Ayiti. Mèsi anpil !
Nesmy Manigat Auteur

Réagir à cet article

Nous avons remarqué que vous utilisez un bloqueur de publicité.

Notre contenu vous est présenté gratuitement à cause de nos annonceurs. Pour continuer à profiter de notre contenu, désactivez votre bloqueur de publicité.

C'est éteint maintenant Comment désactiver mon bloqueur de publicité?

How to disable your ad blocker for our site:

Adblock / Adblock Plus
  • Click on the AdBlock / AdBlock Plus icon on the top right of your browser.
  • Click “Don’t run on pages on this domain.” OR “Enabled on this site.”
  • Close this help box and click "It's off now".
Firefox Tracking Prevention
  • If you are Private Browsing in Firefox, "Tracking Protection" may casue the adblock notice to show. It can be temporarily disabled by clicking the "shield" icon in the address bar.
  • Close this help box and click "It's off now".
Ghostery
  • Click the Ghostery icon on your browser.
  • In Ghostery versions < 6.0 click “Whitelist site.” in version 6.0 click “Trust site.”
  • Close this help box and click "It's off now".
uBlock / uBlock Origin
  • Click the uBlock / uBlock Origin icon on your browser.
  • Click the “power” button in the menu that appears to whitelist the current website
  • Close this help box and click "It's off now".